Fokowate (Phocidae)

Drapieżne ssaki morskie zaliczane do płetwonogich (Pinnipedia). Fokowate to 19 gatunków  należących do 10 rodzajów. Zamieszkują chłodne wody obu półkul, przeważnie można je spotkać w strefie przybrzeżnej.

Anatomia i morfologia

Wielkość fok jest bardzo zróżnicowana. Dorosły osobnik foki obrączkowanej (Pusa hispida) najczęściej nie przekracza 1,3m długości oraz 110kg masy ciała podczas gdy słoń morski południowy (Mirounga leonina)  może dorastać do 6m długości i osiągać masę bliską 6000kg. Foki są doskonale przystosowane do wodnego trybu życia. Zwierzęta te charakteryzują się brakiem ucha zewnętrznego, wewnętrznymi jądrami i penisem oraz chowanymi sutkami dzięki czemu ich ciało ma opływowy kształt.  Dodatkowo foki pokryte są  gęstym, krótkim  futrem a pod ich skórą znajduje się gruba warstwa tłuszczu. Foki nie mają możliwości zginania pod ciało przednich i tylnych płetw tak jak robią to uchatki przez co na lądzie sprawiają wrażenie niezdarnych. Natomiast pod wodą zwierzaki te poruszają się bardzo szybko i wydajnie. Boczne ruchy tylnej części ciała stanowią główny napęd a dla lepszego efektu używane są również tylne płetwy, których palce są spięte szeroką błoną pławną. Przednie kończyny są dość krótkie i służą jako ster.

Dieta

Podstawą pokarmu fok są ryby oraz głowonogi. Dodatkowo dieta urozmaicana jest także skorupiakami, mięczakami a nawet ptakami. Wyjątkiem jest lampart morski (Hydrurga leptonyx), który żywi się głównie pingwinami oraz innymi fokami

Rozmnażanie

Foki w zależności od gatunku rodzą jedno szczenię na lądzie lub na lodzie.  Przed porodem samice bardzo intensywnie żerują tak aby zgromadzić jak najwięcej tkanki tłuszczowej. W większości przypadków matki w trakcie karmienia młodych nie odżywiają się. Jest to bardzo duży wysiłek dla organizmu, zgromadzone przez samicę zapasy tłuszczu muszą wystarczyć zarówno na jej własne potrzeby energetyczne jak i na produkcję wysokokalorycznego mleka. Dzięki temu, że focze mleko jest bardzo tłuste szczenięta szybko przybierają na masie. Okres karmienia młodych trwa  od 3 od 5 dni u kapturnika (Cystophora cristata) do nawet 28 dni u słonia morskiego południowego (Mirounga leonina). Po tym czasie samice pozostawiają swoje potomstwo i udają się do morza w celu odbudowania tkanki tłuszczowej. Jeszcze w okresie laktacji lub tuż po niej dochodzi do ponownego zapłodnienia. Kopulacja odbywa się na lądzie, na lodzie lub w wodzie. Foki są poligamiczne, samce często tworzą haremy. Opuszczone szczenię pozostaje na lądzie lub na lodzie od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. W tym czasie nie pobiera pokarmu, zużywa jedynie własne zapasy tłuszczu. U gatunków, u których występuje szczenięca sierść zwana lanugo dochodzi do linienia a młode osobniki zyskują wodoodporne futro. Dopiero głód zmusza młode foki  do poszukiwania pokarmu w morzu.  Osobniki niedojrzałe płciowo często prowadzą koczowniczy tryb życia. W większości przypadków do rozrodu przystępują w koloniach w których przyszły na świat.

Zagrożenia 

Fokowate stanowią ważny składnik diety niektórych morskich drapieżników takich jak np. orki (Orcinus orca) czy niedźwiedzie polarne (Thalarctos maritimus). W przeszłości człowiek doprowadził do poważnego przetrzebienia stad fok, masowe polowania na te organizmy w celu pozyskania skór, tłuszczu i mięsa prowadzone były już od XVI wieku. Obecnie fokom zagrażają zmiany klimatu, przełowienie, przyłów oraz wypieranie przez ludzi z dogodnych siedlisk.

Gatunki

Rodzaj: Monachus

Rodzaj: Mirounga

Rodzaj: Ommatophoca

Rodzaj: Lobodon

Rodzaj: Hydrurga

Rodzaj: Leptonychotes

Rodzaj: Erignathus

Rodzaj: Cystophora

Rodzaj: Phoca

Rodzaj: Pusa

Rodzaj: Pagophilus

Rodzaj: Histriophoca

Rodzaj: Halichoerus

Reklamy