Krabojad

Krabojad

Krabojad

Nazwa naukowa: Lobodon carcinophaga (Hombron & Jacquinot, 1842)

Nazwa angielska: Crabeater Seal

IUCN Status: Najmniejszej troski

Wygląd:W porównaniu do innych fok krabojady mają dość szczupłą budowę ciała. Samice dorastają do 240cm długości i 300kg wagi, samce są nieco mniejsze. Ubarwienie futra u tych zwierząt zmienia się w raz z porą roku. Po linieniu latem (styczeń-luty) sierść jest koloru ciemnobrązowego na grzbiecie i jasnokremowego na spodniej części ciała. Płetwy często są najciemniejszą częścią ciała. Wraz z upływem czasu futro powoli jaśnieje aż tuż przed linieniem staje się białe. Bardzo często krabojady mają długie blizny wzdłuż boków ciała. Są to ślady po atakach lampartów morskich (Hydrurga leptonyx). Najbardziej charakterystyczną cechą krabojadów są zęby. Ich powierzchnia jest silnie pofałdowana licznymi guzkami, dzięki czemu tworzą sito, za pomocą którego foki filtrują pokarm z wody. U krabojadów oczy są niewielkie, szeroko osadzone na dość dobrze zarysowanej głowie.

Zęby krabojada, źródło

Zęby krabojada, źródło

Noworodki rodzą się pokryte wełnistym brązowoszarym futrem, tzw. lanugo. Mają około 1m długości i ważą 20-40kg.

Może być mylony z: Krabojady najłatwiej można pomylić z lampartami morskimi (Hydrurga leptonyx) i fokami Weddella (Leptonychotes weddellii). Te pierwsze mają jednak bardzo dużą charakterystyczną głowę i długie przednie płetwy. Natomiast foki Weddella mają bardziej niż krabojady krępą budowę ciała i stosunkowo niewielką głowę. Poza tym, tylko krabojady występują regularnie w dużych grupach.

Podgatunki: U tych zwierząt nie wyróżnia się podgatunków.

Występowanie: Krabojady występują przede wszystkim w wodach okalających Antarktydę. W miesiącach zimowych, pojedyncze osobniki można spotkać u wybrzeży Ameryki Południowej, Australii, Afryki, Tasmanii, Nowej Zelandii oraz na wielu wyspach otaczających Antarktydę. Zimą zakres występowania tego gatunku obejmuje około  22 mln km ².

Występowanie krabojadów, źródło

Występowanie krabojadów, źródło

Liczebność: Brak jest dokładnych danych dotyczących liczebności, szacuje się że populacja krabojadów wynosi od 2 do 75 mln osobników (najprawdopodobniej około 7 mln).

Środowisko: Krabojady występują na paku lodowym otaczającym Antarktydę. Przebywają głównie na obszarze szelfu kontynentalnego, gdzie głębokość nie przekracza 600m.

Tryb życia: Krabojady zwykle występują pojedynczo lub w niewielkich grupach, jednak wielokrotnie obserwowano stada liczące blisko 1000 osobników. Pływające foki oddychają i nurkują prawie synchronicznie. Widać to na poniższym filmiku.

Zwierzęta te nurkują głównie w nocy, średnio przebywają pod wodą kilka minut i schodzą na głębokość około 30m (maksymalnie do 430m). Krabojady dość często korzystają z otworów w lodzie utworzonych przez foki Weddella (Leptonychotes weddellii) w celu zaczerpnięcia powietrza. Pod koniec lata krabojady zaczynają migrować ku północy wraz z powiększającym się pakiem lodowym. Niektóre zwierzęta jednak nie podejmują wędrówki lub obierają zły kierunek. „Mumie” krabojadów w lodzie znajdowano nawet do 100km od brzegu. Foki te są najprawdopodobniej najszybszymi wśród płetwonogich na lądzie. Mogą osiągać nawet 25km/h. ‚Biegnący’ krabojad rusza rytmicznie na boki  wysoko uniesioną głową, a ruchy te są zsynchronizowane z ruchami miedniczy i przednich płetw. Poruszanie na przemian przednimi i tylnymi płetwami pozwala krabojadom na szybkie przemieszczanie się na lodzie. Okres linienia przypada na styczeń i luty.

Pokarm: Krabojady wbrew swojej nazwie wcale nie odżywiają się krabami. Te skorupiaki nie występują w wodach okalających Antarktydę. Podstawą diety krabojadów jest przede wszystkim kryl Euphausia superba, ten gatunek stanowi blisko 95% biomasy pokarmu. Krabojady w niewielkich ilościach żywią się także niedużymi rybami i kalmarami. Sposób w jaki zwierzęta te zdobywają pożywienie jest bardzo interesujący. Dzięki licznym guzkom na zębach tworzy się sito za pomocą którego foki mogą oddzielić kryl od wody, podobnie jak robią to wieloryby fiszbinowe. Krabojady płyną z otwartymi pyskami i zasysają wodę a niewielkie skorupiaki osadzają się na zębach. Foki te mogą także wysysać pokarm ze szczelin w dnie.  Kryl zabarwia kał krabojadów na kolor czerwony.

Rozród: Średni wiek osiągnięcia dojrzałości płciowej u krabojadów to 2-4 lata. Zależy on w głównej mierze od dostępności pokarmu. Co ciekawe, przy dużej ilości kryla nawet 25-letnie samice mogą z sukcesem rodzić szczenięta. Porody odbywają się wczesną wiosną (od października do grudnia) na krach lodowych. Samice rodzą najczęściej samotnie lub w niewielkich grupach. Noworodki przybierają na wadze nawet ponad 4kg dziennie. W przypadku,  gdy dojdzie do separacji biologicznej matki i szczenięcia to bardzo często inne samice przejmują obowiązek karmienia. Po około 3 tygodniach laktacji samice opuszczają swoje potomstwo. W tym czasie młode krabojady tracą szczenięce futro tzw. lanugo a ich nowa sierść przypomina tą występującą u osobników dorosłych. Bardzo interesujące jest zachowanie samców podczas sezonu rozrodczego. Gdy samica szykuje się do porodu lub jest tuż po nim dołącza do niej samiec. Broni on przed innymi samcami zarówno samicę jak i jej potomka, mimo że nie jest jego biologicznym ojcem. Bardzo często jest on także agresywny w stosunku do ‚swoich podopiecznych’. Dwa tygodnie po zakończeniu laktacji dochodzi do kopulacji, która odbywa się zarówno w wodzie jak i na lądzie. Samice gryzą swoich partnerów w pysk oraz płetwy. Powoduje to, że u starsze samce pokryte są niewielkimi bliznami. W pierwszym roku życia nawet 80% krabojadów pada łupem lampartów morskich (Hydrurga leptonyx).

Zagrożenia: Krabojady uważa się za jeden z najbardziej licznych gatunków dużych ssaków na Ziemi. Ich obecnie duża populacja jest związana z działalnością człowieka. Wielorybnictwo doprowadziło do przetrzebienia stad wielorybów fiszbinowych, u  których tak jak u krabojadów głównym pokarmem jest kryl. Stosunkowo niewielka liczba wielorybów doprowadziła do nieograniczonego rozwoju tych niewielkich skorupiaków. Baza pokarmowa krabojadów znacząco się zwiększyła, dzięki czemu doszło do wzrostu liczebności populacji. Zagrożeniem dla tego gatunku może być komercyjne poławianie kryla, aczkolwiek obecnie nie obserwuje się takiego wpływu. Nie dochodzi również do konfliktu na linii zwierzę – rybołówstwo. Przypuszcza się, że największy negatywny wpływ na ten gatunek może mieć globalne ocieplenie. Podniesienie się temperatury o kilka stopni może doprowadzić do utraty  miejsc rozrodu w postaci paku lodowego oraz miejsc do żerowania. Nie jest znany wpływ na ten gatunek coraz szybciej rozwijającej się turystyki w rejonie Antarktydy. Przypuszcza się jednak, że wraz z ludźmi i ich zwierzętami mogą być przenoszone choroby, na które krabojady nie są uodpornione. Foki te nigdy nie były pozyskiwane komercyjnie, lub polowania te były prowadzone na bardzo niewielką skalę.

Ochrona: Krabojady są chronione na mocy Konwencji o ochronie fok antarktycznych oraz Konwencji o zachowaniu żywych zasobów morskich Antarktyki.

Reklamy