Słoń morski północny

Słoń morski północny

Słoń morski północny

Nazwa naukowa: Mirounga angustirostris (Gill, 1866)

Nazwa angielska: Northern elephant seal

IUCN Status: Najmniejszej troski

Wygląd: Słonie morskie północne są ogromne i imponujące. U obu płci ciało jest długie i solidne, z bardzo grubą szyją. Głowa oraz pysk dość szerokie. Oczy bardzo duże, jest to szczególnie widoczne u samic i młodych samców. U tego gatunku futro przeważnie jest brązowe, samce są ciemniejsze podczas gdy samice mogą być nawet jasnobeżowe. Noworodki są brązowo-czarne lub zupełnie czarne. U wszystkich osobników grzbiet jest zawsze ciemniejszy niż spodnia część ciała. Cechą charakterystyczną dla słoni morskich północnych jest bardzo wyraźny dymorfizm płciowy. Samce posiadają wydatne i mięsiste nosy przypominające trąby. Ten element ciała jest nieco większy u słoni morskich północnych niż u ich krewniaków z półkuli południowej. Rozwój trąby zaczyna się, gdy samiec osiąga wiek 2 lat jednak do pełnego rozmiaru dorasta dopiero, gdy zwierzak przekroczy 8 rok życia. Samiec ma możliwość nadmuchania tego fałdu skórnego, który wtedy przypomina trąbę słonia – stąd pochodzi nazwa tych zwierząt.  Samice zazwyczaj ważą od 600 do 900 kg i osiągają długość ciała około 3m, natomiast samce są kilkakrotnie większe. Nierzadko przekraczają 5m długości i 2500kg masy ciała. Noworodki w chwili urodzenia ważą około 30 kg.

Może być mylony z: Ogromny rozmiar, masywna głowa i mięsista trąba (u samców) powoduje, że słonie morskie północne nie mogą zostać pomylone z innymi gatunkami płetwonogich.

Podgatunki: U słoni morskich północnych nie wyróżnia się podgatunków.

Występowanie: Słonie morskie północne występują w przybrzeżnych wodach Oceanu Spokojnego od Alaski aż do Baja California (Meksyk). Główne tereny rozrodcze znajdują się u wybrzeży Kalifornii.

Występowanie słoni morskich północnych, źródło

Występowanie słoni morskich północnych, źródło

Liczebność: Około 171.000 osobników (stan na 2005 rok).

Środowisko: Słonie morskie północne na lądzie spędzają jedynie 10% swojego życia. Można je wtedy spotkać na piaszczystych, skalistych a nawet błotnistych wybrzeżach. Zwierzęta te zasiedlają głównie wyspy, aczkolwiek znanych jest wiele kolonii umiejscowionych na stałym lądzie. Jeśli chodzi o środowisko wodne to słonie morskie najczęściej spotykane są w wodach dość głębokich.

Tryb życia: Słonie morskie północne to zwierzęta migrujące za pokarmem. Wędrówki te są odbywane przez samce i samice osobno. Te pierwsze spotyka się aż u wybrzeży Alaski, podczas gdy samice nie podróżują aż  tak daleko na północ. Ich migracje są bardziej skierowane na zachód, w stronę otwartego oceanu. Każdego roku słonie morskie północne pokonują trasę liczącą blisko 21.000km. Na lądzie można te zwierzęta obserwować od grudnia do marca – okres rozrodczy oraz od kwietnia do sierpnia – okres linienia. Gromadzą się wtedy w ogromne, liczące tysiące osobników stada.  Pozostały czas zwierzęta te spędzają na morzu. Słonie morskie północne mogą nurkować wyjątkowo głęboko, średnio do 500 – 600m (najgłębsze odnotowane nurkowanie to 1500m). Czas przebywania pod wodą to 20 – 70 minut. Bardzo rzadko obserwuje się słonie morskie północne na otwartym morzu ponieważ ssaki te spędzają pod wodą nawet 80% czasu wędrówki. Poza okresem linienia i rozrodu słonie morskie są samotnikami. Samce żyją średnio po 11-13 lat, natomiast samice dożywają nawet 20 lat.

Pokarm: Dieta samic i samców znacząco się różni. Samce pozyskują pokarm z okolic dna natomiast samice polują na organizmy pelagiczne. Główne składniki diety tych zwierząt to: głowonogi, ryby (marliny, rekiny i płaszczki) oraz skorupiaki (kraby). W żołądkach słoni morskich zidentyfikowano ponad 50 różnych taksonów.

Rozród: Samice osiągają dojrzałość płciową w wieku 2 -4 lat, natomiast samce są gotowe do rozrodu dopiero gdy osiągną 7 rok życia. Ciąża trwa ponad 11 miesięcy (wraz z okresem opóźnionej implantacji zarodka). Słonie morskie w okresie rozrodu (od grudnia do marca) gromadzą się w ogromne stada. Zwierzęta te są poligamiczne. Każdy dominujący byk gromadzi wokół siebie grupę samic.  Samce niedominujące są spychane na skraj kolonii i tam stale próbują kryć młode i niedoświadczone samice.  Samice nie chcą kopulować z bykami niosącymi mniej wartościowy materiał genetyczny więc gdy jakiś intruz próbuje je siłą pokryć to wydają specyficzny dźwięk, który alarmuje dominującego byka. Jeśli ma on przewagę masową to jedynie przegania mniejszego samca. W przypadku gdy spotkają się dwa podobnej wielkości byki dochodzi do widowiskowych i nierzadko krwawych walk. Ciała samców są zawsze pokryte bliznami.

Walka samców słoni morskich północnych, źródło

Walka samców słoni morskich północnych, źródło

Walki samców często prowadzą do śmierci młodych szczeniąt, które zostają zadeptane. Sam akt kopulacji jest dla samców dość trudny technicznie. Muszą one w zgiełku wielotysięcznej kolonii znaleźć samicę gotową do kopulacji,  unieruchomić ją poprzez przytrzymanie zębami na karku, często także przygniatają samice do ziemi swoim ciężarem. Samice nierzadko nie chcą współpracować i byki aby je pokryć muszą użyć dużo siły. Dodatkowo samice, które nie chcą kopulować mogą boleśnie pokąsać samca w szyję i pysk. Szczenięta rodzą się około 6 dni po tym jak ich matki przybywają do kolonii (samce przybywają zawsze pierwsze i walczą o dominację). Po około 28 dniach kończy się etap karmienia młodych bardzo tłustym mlekiem, wtedy też samice są gotowe do kopulacji. Pomiędzy samicą a szczeniakiem wytwarza się bardzo silna więź, jednak gdy kończy się laktacja samica opuszcza swoje potomstwo i udaje się do morza. Młode słonie morskie gromadzą się w tzw. żłobki, razem uczą się pływać i polować w płytkich wodach. Okres ten trwa około 12 tygodni. Po tym czasie rozpoczynają pierwszą w swoim życiu wędrówkę.

Zagrożenia: Na słonie morskie północne bardzo intensywnie polowano w XVIII i XIX wieku, pozyskiwano z nich głównie wysokiej jakości tłuszcz. Doprowadziło to do tego, że w roku 1884  zwierzęta te zostały uznane za wymarłe.  Kolejna obserwacja słoni morskich północnych pochodzi z 1892 roku, na jednej z wysp widziano wtedy zaledwie 8 osobników. Niestety, aż 7 z nich od razu zabito dla „badań naukowych”.  Najprawdopodobniej cała obecna populacja pochodzi od jedynie 20 -100 słoni morskich, którym udało się przetrwać komercyjne polowania. Dzięki temu, że jest to gatunek wędrowny, który spędza większą część życia na otwartym morzu możliwe było przeżycie grupy osobników, które zapewniły kontynuację gatunku. Wprowadzone działania ochronne na początku XX wieku zaowocowały powolnym wzrostem liczebności. Dopiero w latach 80-tych ubiegłego wieku słonie morskie zaczęły kolonizować dawne tereny rozrodcze. Mimo obecnie dość dużej populacji zróżnicowanie genetyczne tych zwierząt plasuje się na bardzo niskim poziomie. Jest to związane z tzw. efektem wąskiego gardła. Słonie morskie są więc bardzo podatne na choroby i mogą mieć duże trudności z przystosowaniem się do zmiennych warunków środowiskowych. W przypadku tego gatunku raczej nie dochodzi do konfliktu na linii zwierzęta – rybołówstwo. Dość rzadko słonie morskie wpadają w rybackie sieci a ich ofiarami są głównie gatunki niepozyskiwane komercyjnie. Obecnie do największych problemów należy zaplątywanie się w śmieci morskie, kolizje ze statkami oraz dostępność odpowiednich fragmentów wybrzeża dla stale rosnącej populacji (w niektórych miejscach nawet o 25% rocznie!).  Przemysł oraz turystyka mogą w przyszłości wypierać słonie morskie z dotychczasowych kolonii.

Ochrona: Słonie morskie północne są pod pełną ochroną w Meksyku oraz USA, gdy znajdują się do 200 mil od brzegu. Obecnie ich populacja nie jest zagrożona.

Reklamy