Słoń morski południowy

Słoń morski południowy

Słoń morski południowy

Nazwa naukowa: Mirounga leonina (Linnaeus, 1758)

Nazwa angielska: Southern elephant seal

IUCN Status: Najmniejszej troski

Wygląd: Słonie morskie południowe to obecnie najwięksi przedstawiciele płetwonogich (Pinnipedia). Dorosłe samce przeważnie osiągają 4,5m długości ( nawet do 6m!) i ważą 2000 – 3000kg (do 3700kg). Samice są znacznie mniejsze, dorastają do około 600kg i 3 m długości. Samce charakteryzują się dużym nadmuchiwanym fałdem skórnym na pysku (tzw. trąba) od którego wzięła się nazwa gatunkowa. Trąba używana do wydawania dźwięków, którymi zwierzęta informują się o wzajemnej pozycji w hierarchii. U innych przedstawicieli rodzaju Mirounga – słoni morskich północnych narząd ten ma  około 30 cm długości, natomiast u słoni morskich południowych jest on 3-krotnie mniejszy. Pomimo znacznych różnic w wielkości samców i samic ich budowa jest bardzo podobna. Posiadają krótkie przednie płetwy, które są używane w wodzie jako ster oraz bardzo silne tylne kończyny, które stanowią napęd. Duże i ciemne oczy sugerują, że zmysł wzroku jest bardzo ważny dla tych zwierząt. Futro u słoni morskich południowych jest krótkie i sztywne, przeważnie brązowe lub brązowoszare. Nowo narodzone szczenięta przeważnie mają około 1,3m długości i ważą 40 – 50kg. Są pokryte czarnym wełnistym futrem zwanym lanugo, które tracą w wieku około 25-30 dni. Słonie morskie południowe prawie zawsze są pokryte licznymi bliznami.

Może być mylony z: Ogromny rozmiar, masywna głowa i mięsista trąba (u samców) powoduje, że słonie morskie południowe nie mogą zostać pomylone z innymi gatunkami płetwonogich.

Podgatunki: U słoni morskich południowych nie wyróżnia się podgatunków. Cały gatunek podzielono na 3 subpopulacje – atlantycką, indyjską oraz pacyficzną.

Występowanie: Słonie morskie południowe występują w wodach subantarktycznych i antarktycznych. Do najważniejszych miejsc rozrodczych należą Georgia Południowa,  Macquarie Island, Heard Island, Kerguleny oraz Półwysep Valdes w Argentynie.

Występowanie słoni morskich południowych, źródło

Występowanie słoni morskich południowych, źródło

Liczebność: Około 700.000 osobników (subpopulacja atlantycka – około 400.000 osobników, subpopulacja indyjska – około 200.000 osobników, subpopulacja pacyficzna – około 75.00 osobników).

Środowisko: W trakcie rozrodu oraz linienia słonie morskie południowe gromadzą się na piaszczystych lub żwirowych plażach. Resztę czasu zwierzęta te spędzają na otartym morzu lub na szelfie kontynentalnym Antarktyki.

Tryb życia: Słonie morskie południowe na lądzie obserwuje się od sierpnia do listopada (sezon rozrodczy) oraz w okresie wiosennym (czas linienia). Gromadzą się wtedy w ogromne stada. Resztę roku ssaki te spędzają samotnie na morzu. W tym czasie można je spotkać od wód subantarktycznych aż do równika, słonie morskie południowe często wyruszają na wędrówki o długości kilku tysięcy kilometrów. Samce zazwyczaj kierują się w stronę szelfu kontynentalnego Antarktyki a samice płyną ku wodom otwartym. Podczas pobytu na morzu słonie morskie południowe mogą wstrzymywać oddech nawet na dwie godziny, najczęściej jednak pojedyncze nurkowanie nie przekracza 30 minut. Co ciekawe, pomiędzy nurkowaniami zwierzęta te znajdują się na powierzchni wody jedynie przez 2-3 minuty. Oznacza to, że przez blisko 90% czasu spędzonego na morzu słonie morskie nie oddychają. Większość nurkowań odbywa się na głębokości 300-800m, maksymalnie do 1500m. Zwierzęta te dożywają do około 20-25 lat, jednak średnia życia wynosi 10-14 lat.

Pokarm: Słonie morskie południowe pożywiają się jedynie, gdy są na morzu. Najważniejszym składnikiem diety są głowonogi oraz ryby. Samice polują głównie na organizmy pelagiczne natomiast samce wolą pozyskiwać pokarm ze strefy przydennej. Słonie morskie południowe spożywają także skorupiaki (kraby i krewetki).

Rozród: Samice słoni morskich południowych osiągają dojrzałość płciową w wieku 3-5 lat. Samce gotowe do rozrodu są w wieku 4 lat jednak pierwsza kopulacja następuje nie wcześniej niż przed 10 rokiem życia. Ciężarne samice pojawiają się na plażach we wrześniu i październiku, po około 5 dniach rodzą jedno młode. Samce przybywają kilka tygodni wcześniej i zaczynają walczyć o terytorium. Tylko największe i najbardziej agresywne osobniki są w stanie obronić wybrany kawałek plaży przed intruzami. Samce gromadzą haremy liczące do 60 samic. Walki pomiędzy bykami są bardzo widowiskowe i obserwuje się je przez cały okres rozrodczy. Są one jednym z głównych czynników śmiertelności szczeniąt. Młode osobniki podczas walk nierzadko zostają zadeptywane lub zgniecione.  Samce zazdrośnie strzegą ‚swoich’  samic i nie pozwalają innym samcom z nimi kopulować. Odstraszanie intruza można podzielić na dwa etapy. Najpierw dominujący byk za pomocą trąby wydaje dźwięki, które mają za zadanie odstraszyć mniejszego samca. Jeśli jednak spotykają się dwa osobniki podobnej wielkości to dochodzi walki. Po porodzie samice karmią swoje potomstwo przez około 23 dni a później opuszczają je i udają się do oceanu. Na około cztery dni przed końcem laktacji samice są gotowe do kopulacji. W ciągu 2 miesięcy jeden samiec może zapłodnić nawet 120 samic. Kopulacja u słoni morskich południowych odbywa się na lądzie. Byki nierzadko siłą przytrzymują swoje partnerki gryząc je a okolicach karku i przygniatając ciężarem swojego ciała.  Szczenięta bez matek pozostają na brzegu od ośmiu do dziesięciu tygodni, w tym czasie tracą czarne lanugo i zyskują nową, wodoodporną sierść. Takie młode słonie morskie południowe ważą około 120-130kg, w ciągu zaledwie kilku tygodni przybrały na wadze blisko 100kg.

Zagrożenia: Na słonie morskie południowe polowała przez tysiące lat rdzenna ludność Australii i Ameryki Południowej. Od początku XIX pozyskiwano te organizmy komercyjnie, jednak ze względu na ich obszar występowania nigdy nie doszło do zagrożenia wyginięciem. Najbardziej narażone były kolonie umiejscowione na stałym lądzie lub na wyspach leżących blisko kontynentu. Słonie morskie południowe były cenione jako źródło doskonałej jakości tłuszczu. Ostatnie polowanie miało miejsce na Georgii Południowej w 1964 roku. Obecnie ze względu na to, że ssaki te zamieszkują obszary położone daleko od siedzib ludzkich raczej nie dochodzi do negatywnych interakcji z rybołówstwem. Jednak intensywne połowy w prowadzone na Oceanie Południowym mogą doprowadzić do poważnego przetrzebienia zasobów pokarmowych.

Ochrona: Słonie morskie południowe znajdują się w II załączniku do Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES). Zwierzęta te są chronione na mocy Konwencji o ochronie fok antarktycznych oraz Konwencji o zachowaniu żywych zasobów morskich Antarktyki.

Reklamy